Blue Flower

"Trek je alles toch niet zo erg aan"

"Mijn kind is zo snel van slag"

"Wat een huilebalk"

"Wat denk je moeilijk"

Ontwikkeling

Dit zijn een aantal opmerkingen die je als hoogsensitief (hooggevoelig) persoon te horen kunt krijgen. Maar om er van uit te gaan dat alle hoogsensitieve mensen erg gevoelig reageren, is een misvatting. Soms, of misschien zelfs vaak, zitten hoogsensitieve kinderen, jongeren of volwassenen erg in hun hoofd. Hoe dit alles zit, leg ik hieronder uit.

Men gaat ervan uit dat je hoogsensitief geboren wordt. Vanaf baby af aan komt alles heftiger, dieper binnen: prikkels van buitenaf, wat je hoort, ziet, ruikt, voelt, proeft, emoties. Baby's zijn vaak al alert, kijken al snel naar alles wat er om hen heen gebeurt. De aandacht wordt naar buiten getrokken.

Wat gebeurt er vaak als kinderen huilen of zich erg gekwetst of teleurgesteld voelen? De ouders proberen het kind gerust te stellen, te helpen. Dit vaak uit de beste bedoelingen, met de kennis en vaardigheden die de ouders op dat moment bezitten. Soms is er echter geen 'match' tussen wat de ouder zegt en hoe het kind het oppikt. Opmerkingen van de ouder in de trant van "kom op, zo erg is het toch niet?", "joh, er zijn nog zoveel andere vriendjes om mee te spelen", "niet zo snel huilen, dan vinden de andere kinderen je maar een huilebalk", zorgen ervoor dat het kind zich niet begrepen voelt. Het gevoel dat het kind heeft, vaak erg diep voelt, moet er niet zijn, is niet "handig".

We herkennen dit soort opmerkingen waarschijnlijk allemaal wel. Belangrijk is dat ze niet gemeen of negatief bedoeld zijn. Ze zijn bedoeld om te helpen, maar het is belangrijk om bij je kind te checken hoe het overkomt. Een kind is een 'spiegel' voor het gedrag van ouders. Er in kijken kan helpen om als ouder beter afgestemd te raken op je kind (en meer over jezelf te leren), maar is ook confronterend. Als het kind tegenwerpingen maakt, zegt dat het het niet leuk vindt wat je zegt, stom vindt wat je zegt, dat het niet zo is, hebben ouders dan ook vaak de neiging het kind te corrigeren in plaats van te luisteren naar hoe het kind het beleeft.

Correcties komen ook vaak als kinderen ineens erg wijs gaan vertellen aan volwassenen of andere kinderen hoe dingen in elkaar steken: hoe een ouder zich voelt, wat er niet lekker loopt in de relatie, wat de meester/juf eigenlijk vindt of denkt.

Dit proces, van veel voelen van binnen en al helder voelen/weten hoe dingen in elkaar zitten en daarop gecorrigeerd worden, brengt verwarring: het voelt zo, maar blijkbaar is het toch niet zo of moet het niet zo. Kinderen leren zich aan te passen en leren zich langzamerhand af te sluiten voor hun eigen gevoel, wijsheid, intuïtie. Ze worden dus nog verder naar buiten gekeerd, weg van hun gevoel en intuïtie. Het hoofd wordt de veilige 'cockpit' van waaruit alles bestuurd wordt.

Als het zo loopt, merk je aan deze kinderen vaak niet meer dat ze zo gevoelig zijn, maar zijn ze juist erg rationeel. Het gevoel kan vlak zijn. Doordat het contact met het eigen gevoel zo verzwakt of geblokkeerd is, is het zelfvertrouwen vaak laag (het 'kompas' mist).

Dit kan zich op verschillende manieren ontwikkelen naar de volwassenheid. Er kan een overmatige aanpassing zijn, om zo zelfvertrouwen te verlenen aan 'erbij horen', 'leuk gevonden worden'. Ook kan angstig of depressief gedrag ontstaan of boos en opstandig gedrag. Ook overmatig zelfvertrouwen (streven naar de beste zijn, nadruk op intellectueel presteren, hautain gedrag) kan ontstaan, als overcompensatie van de onzekerheid die diep van binnen gevoeld wordt.

 

Kenmerken

Als je (weer) in contact bent met je hoogsensitiviteit, kan het van een valkuil je talent worden! Mensen die hoogsensitief zijn, zowel kinderen als volwassenen, voelen feilloos aan of er iets met iemand aan de hand is, of iemand niet goed 'in zijn vel' zit. Zij voelen een sfeer goed aan en kunnen goed afstemmen op de ander. Ze voelen aan wat de ander communiceert, ook al probeert de ander de eigen gevoelens niet te laten zien (kinderen spreken dit vaak ook uit, terwijl de ander vaak zelf niet wil weten hoe hij/zij eigenlijk echt denkt of voelt). Intuïtief wordt aangevoeld wat juist is, zonder dat het verstandelijk verklaard kan worden (daarom zo makkelijk te overrulen door anderen als je je nog niet zo stevig voelt). Er is een creativiteit, of dat nu is in de omgang met mensen, oplossen van problemen of met de handen, ze maken, creëren en nieuwe dingen kunnen ontstaan (letterlijk als in fotografie, schilderen, bouwen) of nieuwe inzichten, behandelmethoden, en dergelijke.

Hoogsensitieve mensen kunnen hierdoor goed het perspectief van een ander innemen of vaak veel anderen. Dan ontstaan veel gezichtspunten, waarbij het eigen gezichtspunt of de eigen focus wel eens verloren gaat. Gevoelens worden aangevoeld, perspectieven begrepen en dan is het soms lastig om te weten of een gevoel van de ander is of van jezelf. Je kunt dan zo meegaan in bijvoorbeeld het enthousiasme van de ander, dat het van jezelf lijkt.

Hiernaast kunnen hoogsensitieve mensen vaak niet goed tegen kritiek. Ik denk dat dit een combinatie is van 'het komt dieper binnen' en vaak vanaf jongs af aan niet volledig begrepen zijn.

 

Leven vanuit hoogsensitiviteit

Omdat alle prikkels en met name interactie met anderen veel energie vergen, is rust belangrijk. Proberen om mee te gaan met 'de rest', 'alles te moeten kunnen', gaat niet werken. In ieder geval ben je meer aan het overleven dan aan het leven. Als je vanuit je hoogsensitiviteit leeft, leef je vanuit je creativiteit, gevoeligheid, rust. Dan kun je al je talenten die dit met zich meebrengt gebruiken en je stevig, 'heel' voelen.

De natuur in is hierin belangrijk, even weg van alle prikkels en tot jezelf kunnen komen. (wel alleen gaan, niet gezellig met een vriend of vriendin praten - over problemen op het werk/school!, want dan ben je niet vrij van heftige indrukken en kun je niet tot jezelf komen).

 

Als het contact met de eigen gevoelens afgesloten is en je erg in je hoofd zit en mogelijk al psychische klachten zijn ontstaan, is hulp vaak nodig en prettig. In de behandeling/coaching wordt vaak gebruik gemaakt van emotiegerichte/inzichtgevende therapie, compassietraining, coaching en soms EMDR. Hiermee herstel je het contact met je gevoelsleven en intuïtie en kun je je hoogsensitiviteit verder ontwikkelen, zodat je gevoelig, krachtig en wijs in het leven kunt staan.